EKONOMİ TERİMLERİ ALFABESİ

EKONOMİ TERİMLERİ ALFABESİ

AAAAAA :

Açığa Satış İşlemi : 

Yatırımcının elinde karşılığı bulunmamasına rağmen fiyatların ileride düşeceği beklentisiyle menkul kıymetin satışını gerçekleştirmesi,kıymetin teslim zamanı geldiğinde ise kıymeti piyasadan alıp teslim etmesi işlemidir.

Açık Pozisyon (Short Position) :

Döviz,altın,menkul kıymet gibi bir finansal araç üzerinden sahip olunan varlıkların aynı cinsten yükümlülükleri karşılayamayan kısmıdır.

Alış (Bid) :

Piyasa katılımcılarının piyasada işlem gören değerleri(döviz,menkul kıymet gibi)almaya istekli oldukları fiyattır.

Alış / Satış Farkı (Spread) :

İşlem gören herhangi bir kıymetin,alış ve satış ( spread  ) fiyatı arasında ki farkı ifade eder.

Arbitraj : 

Herhangi bir menkul kıymetin,dövizin veya malın bir piyasadan alınıp diğer bir piyasada satılarak (değiştirilerek) risksiz bir şekilde kar edilmesi işlemidir.

Amortisman :

Genel olarak üretim faaliyetleri sonucunda mal ve hizmetler oluşturulurken geçmiş yıllardan devralınan sermaye mallarında meydana gelen aşınma ve eskimenin parasal değeridir. 

Ayı Piyasası ( Bear Market) :

Fiyatların düştüğü piyasaları ifade eder.

Arz ve Talep :

Karşılıklı dengeye dayanan ekonomi modeli,rekabet içinde ki piyasalardaki ürünlerin fiyatlarını ve satışlarını tanımlamak.

BBBBBB :

Bankalar Arası Para Piyasası :

Bankalar arasında kısa vadeli fonların alınıp satıldığı piyasalardır.

Banknot :

Taşıyana,üzerinde yazan miktarın ödenmesinin,çıkaran kuruluş tarafından garanti edildiği faiz taşımayan kıymetlerdir.

Baz Puan (Basis Point) :

Faiz oranlarındaki değişimi ifade eden bir ölçüm birimidir.

Benchmark (Ölçüt) :

Ölçüm ve karşılaştırma kriteri anlamında kullanılmaktadır.

Bileşik Faiz :

Bir yatırımın yatırım dönemi boyunca kazandığı faizin de yeni yatırım döneminde yatırıma tabi tutulması sonucu elde edilen getiriyi gösteren faizdir.Diğer bir deyişle faizin de faiz kazanmasıdır.

Birikmiş Faiz :

Bir yatırımın,yatırım dönemi içerisinde ödeme tarihine kadar üzerinde biriken faizdir.

Birincil Piyasa (Primary Market) :

İlk ihraçların yapıldığı piyasadır.

Boğa Piyasası (Bull Market) :

Fiyatların yükseldiği piyasayı ifade eder.

Bono :

Vadesi 1 yıldan kısa olan,çıkaran kurum tarafından öngörülen vade sonunda belli bir bedelin ödenmesinin taahhüt edildiği menkul kıymetlerdir.

Broker :

Alım ve satım işlemlerine belli bir komisyon karşılığı aracılık eden,işlemleri kendi adına ancak taraf olduğu kişi veya kurumlar hesabına yapan işlemcilere verilen isimdir.

Buy :

Satın almak.

Bütçe Dengesi (Budget Balance) :

Bir işletmenin veya devletin gelir ve giderleri arasında ki farktır.

CCCCCC :

Cari Açık :

Bir ülkenin ihraç ettiği mal ve hizmetlerden elde ettiği gelirin,ülkenin yurt dışından ithal ettiği mal ve hizmetlere yaptığı ödemelerden az olmasıdır.

Cari Kur :

Döviz piyasalarında aynı gün takası gerçekleşen dövizin alım,satımında kullanılan kur anlamına gelmektedir.

Cari Hesap :

Türk lirası veya döviz cinsinden açılabilen ve istendiği anda kısmen veya tamamen geri çekebilen karşılığında hesap sahibine faiz,kâr veya hangi nam altında olursa olsun bir bedel ödeme zorunluluğu olmayan hesaplardır.

Çapa (Nominal Anchor) :

Ekonomik karar alma süreçlerinde referans olarak alınan büyüklükleri ifade etmek için kullanılır.

Çapraz Kur :

İki yabancı para ve bu iki paranın her birinin bir üçüncü yabancı para (genelde dolar) ile arasında ki parite olarak tanımlanan döviz değişim kurudur.

Çekirdek Enflasyon (Core Inflation) :

Tüketici,üretici ve toptan eşya fiyat endeksleri gibi genel kullanıma açık mal ve hizmet sepetlerinden oluşan enflasyon endekslerinin temel enflasyonist eğilimleri tam olarak yansıtmadığı varsayımı ile,bazı mal grupları ile fiyat değişmelerine yol açan bir takım unsurların enflasyon endeksinden çıkarılması sonucu ulaşılan bir enflasyon tanımıdır.

DDDDDD :

Dalgalı(Serbest )Kur Sistemi (Free Floating):

Kurun hiç bir müdahale olmadan tamamen piyasada oluşan arz ve talep koşullarında belirlendiği sistemleri ifade eder.

Dealer :

Alım-satım işlemlerinde kendi  nam ve hesabına hareket eden kişi ve kurumlara verilen isimdir.

Deflasyon :

Fiyatlar genel düzeyinde sürekli bir düşüş durumunu ifade etmektedir.

Deflatör :

Parasal terimlerle (nominal) ifade edilmiş olan bir iktisadi büyüklüğün değerinin gerçek değere çevrilmesinde kullanılan fiyat endeksini ifade eder.

Devalüasyon :

Ulusal paranın yabancı paralar karşısında ki değerinin azalmasını ifade eder.

Dezenflasyon :

Fiyat artış hızının azalması anlamına gelmektedir.

Disponibilite:

Mevduat kabul eden bankaların taahhütlerine karşılık olarak nakit veya kolaylıkla nakde çevrilebilir,diğer bir ifadeyle likiditesi yüksek değerler bulundurma zorunluluğu olarak ifade edilmektedir.

Dolarizasyon :

Bir ülkedeki yerleşiklerin değişim aracı hesap birimi ve değer biriktirme aracı olarak kendi ulusal paraları yerine yabancı para kullanmalarıdır.

Dönemsel Faiz :

Bir yatırımın fiilen elde tutulma süresince getireceği faizi ifade eder.

Döviz Kuru (Exchange Rate) :

Ulusal bir paranın,diğer bir ulusal para cinsinden ifadesidir.

EEEEEE :

Efektif :

Kaydı forma dönüşmemiş ekonomik birimlerin fiilen banknot ve bozuk para olarak ellerinde tuttukları parayı ifade etmek için kullanılan bir terimdir.

Egzotik Opsiyonlar (Exotic Options) :

Talep edenin ihtiyacına göre şekillendirilen opsiyonlardır.

Ekonomizm :

Tüm toplumsal gerçeklerin ekonomik ölçülerle değerlendirilmesi anlamında ekonomik indirgemeciliği eleştirmek için kullanılan bir terimdir.

Eksik İstihdam :

Ekonomide iş gücü faydası ve istihdamın bir ölçütü.

Elektronik Fon Transferi (EFT) :

Fonların elektronik ortamda hesaplar arası aktarımının yapıldığı sistem.

Elektronik Menkul Kıymet Transferi (EMKT) :

Menkul kıymetlerin elektronik ortamda hesaplar arası aktarımının yapıldığı sistemdir.

Enflasyon :

Fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışını ifade eden durumdur.

Enflasyon Hedeflemesi :

Merkez Bankalarının genellikle Hükumet ler le birlikte,para politikası amacı olarak belli bir enflasyon rakamını hedeflemeleridir.

Esnek Kur :

Yüzen veya serbest değişken kur denir.En belirgin şeklinde bu sistemde,döviz piyasaları üzerinde hiç bir devlet müdahalesi yoktur.Döviz kurları tamamen piyasada ki döviz arz ve talebine göre oluşur.

Euro Bonolar (EuroBonds) :

Çıkaran ülkenin veya kuruluşun,kendi ulusal para birimi dışında ki bir para birimi üzerinden ihraç ettiği menkul kıymetlerdir.

Euro Dolarlar (Eurodollars) :

Amerika Birleşik Devletleri dışında ki bankalarda veya ABD bankalarının yurt dışı şubelerinde tutulan ABD doları cinsinden mevduatları ifade etmek için kullanılır.

FFFFFF :

Faiz :

Üretim faktörlerinden sermayenin elde ettiği getiridir.Diğer bir ifade ile paranın kullanım bedelidir.

Faiz Dışı Bütçe Dengesi ( Primary Balance ) :

Bütçeden gerçekleştirilen faiz ödemeleri hariç tutularak ulaşılan bütçe dengesidir.

Faktoring :

Yurt içi ve yurt dışı piyasalar için mal ve hizmet satımı faaliyetlerinde bulunan firmaların mal ve hizmet satışından doğmuş yada doğacak  kısa süreli ticari alacak hakkını devretmesi karşılığında likit fon elde etmesi işlemidir.

Federal Fon Oranları (Federal Funds Rate) :

Amerika Birleşik Devletlerin de finansal kurumların gecelik bazda borçlanmalarını gerçekleştirdikleri piyasa faiz oranıdır.

Fonlama :

Ekonomi jargonunda öz kaynaklarını kullanarak sağlama yöntemidir.

Future :

İleri tarihli işlemler anlamındadır.

GGGGGG :

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH):

Bir ülkenin ekonomik büyüklüğünün bir kaç ölçütünden biridir. GSYİH,GSMH dan farklı olarak bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman içinde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeridir.

Gayrisafi Milli Hasıla ( GSMH ) :

Bir ülke vatandaşlarının verilen bir yıl içen ürettikleri toplam mal ve hizmetlerin,belli bir para birimi karşılığında ki değerinin toplamıdır.

HHHHHH :

Hiper Enflasyon :

Enflasyonun yılda % 200 sınırını aştığı anlarda ki halidir.

İİİİİİ :

İhale (Auction) :

İhalenin kelime anlamı artış demektir.

İktisadi Büyüme :

Bir iktisatta zaman içinde mal ve hizmet üretimi miktarında artış olmasıdır.

JJJJJJ :

J Eğrisi :

Devalüasyon ilk etapta dış ticaret dengesini kötüleştireceğini ancak bu durumun belirli bir süre sonra tersine döneceğini iddia eden etkidir.

KKKKKK :

Kai Fang :

Dışarıya açılma anlamındadır.

Kaldıraç Oranı ( Leverage ) :

Borcun öz sermayeye yada toplam sermayeye oranıdır.

Kambiyo :

Para yada para yerine geçen belgelerin değiştirilmesi işlemidir.

Konsolidasyon :

Bir borcun borçlusu tarafından ödenmeyip zorunlu veya gönüllü olarak vade,faiz,tür ve benzeri yönlerden yeniden yapılandırılmasını ifade eder.

Konvertibilite :

Bir ülke parasının,döviz piyasalarında başka bir ülke parası ile serbestçe değiştirilebilmesi ve uluslar arası ticari işlemlerde değişim aracı olarak kullanıla bilinmesidir.

Kotasyon :

Menkul kıymetler borsalarında sürekli işlem görmesi talep edilen sermaye piyasası araçlarının ilgili şartları taşımaları durumunda ilgili pazar listesine kayıt edilmesi ve işlem görmesinin kabul edilmesidir.

Kur Riski :

Gelecekte döviz kurunun değerinde yaşana bilecek dalgalanmalar sonucunda varlıklar veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek değişikliklerden zarar edilmesi ihtimalini ifade etmektedir.

LLLLLL :

Likidite :

Döviz,menkul kıymet,gayri menkul gibi herhangi bir aktifin kısa sürede ve sorunsuz bir şekilde nakde çevrilebilen,kullanılmaya hazır satın alım gücünü ifade eder.

MMMMMM :


Merkez Bankası Müdahalesi :

Merkez Bankalarının kısa ve uzun dönemli para politikaları amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik olarak piyasalarda alım-satım yapmalarıdır.

Monopsoni :

Tek alıcının birden fazla satıcının olduğu bir piyasaya hakim olduğu iktisadi bir durumdur.

Moratoryum :

Borçlarının,ödeme gücünü kaybetmesi nedeniyle borçlarının tümünü veya bir kısmını ödeyemeyeceğini ilan etmesidir.

NNNNNN :

Nasdaq :

Tezgah üstü piyasalarda işlem gören menkul kıymetler için alım - satım fiyatlarının gösterildiği otomatik bilgi ağıdır.

OOOOOO :

Opsiyon :

Belirli bir kıymeti,önceden belli bir vade ve fiyattan alma satma hakkı veren kontratlardır.

Oynaklık (Volatility) :

Bir kıymetin fiyatındaki değişkenliğin ifadesidir.

PPPPPP :

Para Kurulu :

Döviz kuru rejimlerinden biridir.

Para Piyasası :

Kısa vadeli ( 90 gün ) yüksek likiditeye sahip finansal enstrümanların işlem gördüğü piyasalardır.

Para Politikası :

Ekonomik büyüme,istihdam artışı ve fiyat istikrarı gibi hedeflere ulaşabilmek için paranın elde edilebilirliğini ve maliyetini etkilemeye yönelik olarak alınan kararları ifade eder.

Parite :

Bir ülkenin parası esas alınarak diğer iki ülke parasının bu esas alınan ülke parası karşısındaki değeridir.

Pazar :

Ekonomide her türlü mal ve hizmetin alınıp satıldığı veya takas yoluyla el değiştirdiği yer olarak tanımlanmaktadır.

Piyasa Faiz Oranı (Market Interest Rate):

Para piyasasında,para arzı ve para talebinin etkileşimine göre belirlenen ve mevduatlar ile diğer yatırımlar için ödenen faiz oranıdır.

RRRRRR :

Rant :

Emek harcamadan elde edilen kazanım.

Reel Faiz Oranı :

Nominal faizin enflasyondan arındırılmış halidir.

Repo :

Bir kıymetin belli bir tarihte,belli bir orandan geri satım vaadi ile alımını ifade eder.

Resesyon :

Ekonomik büyümenin belirli bir süre negatif ya da yavaş olmasıdır.

Reeskont :

İskonto edilmiş diğer bir deyişle karşılığı el değiştirmiş olan kıymetlerin yeniden bir bedel karşılığı (re-iskonto) el değiştirmesini ifade eder.

Revalüasyon :

Ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin artmasını ifade eder.

Rezerv Para :

Merkez bankaları ile uluslar arası finans kuruluşlarının portföylerinde bulunan döviz ve altın cinsinden varlıkları ifade eder.

SSSSSS :

Sabit Kur :

Yerel para biriminin değerinin başka bir para biriminin veya para birimleri sepetinin değerine veya altın gibi başka bir değere bağlandığı kur düzenidir.

Satış (Ask,Offer) :

Piyasa katılımcılarının,piyasada işlem gören değerleri satmaya istekli oldukları fiyattır.

Satın Alma Gücü Paritesi :

Belli bir sepetteki ticarete konu olan benzer mal ve hizmetlerinin farklı ülkelerde ki fiyatlarını birbirine eşitleyen döviz kurudur.

Sermaye Piyasası ( Capital Market ) :

Bir yıldan uzun vadeli yatırım araçlarının ihraç edildiği ve işlem gördüğü piyasalardır.

Senyoraj (Sinyoraj) :

Paranın üretim maliyeti ile üzerinde yazılı değer arasında ki farktır.

Spot Valör :

Mâli piyasalarda gerçekleştirilen bir  işleme bağlı ödemelerin işlemin yapıldığı günü takip eden iki iş günü sonrasında gerçekleştirilmesidir.

Spot Piyasa :

Bir ürünün alış veya satışının işlem tarihinde belirlenen fiyat üzerinde en çok iki iş günü sonrasında gerçekleştirdiği piyasadır.

Stagflasyon :

Bir ekonomide üretimin düştüğü yada en azından artmadığı bir ortamda enflasyon yükseldiği zaman meydana gelen durumu ifade etmektedir.Resesyon ve enflasyonun aynı anda yaşadığı ad dır.

TTTTTT :

Tahvil :

Anonim şirketlerin kaynak bulmak amacıyla ticaret yada sermaye piyasası kanunlarına göre itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları vadesi bir yıldan uzun borç senedidir.

Talep :

Piyasalarda belirli bir mal ve hizmete yönelen belirli bir satın alma gücüyle desteklenmiş satın alma isteğidir.

Tam İstihdam :

Bir ekonomide mevcut olan tüm üretim faktörlerinin tam olarak kullanılmasıdır.

Temdit :

Ticari faaliyetlerde bir borcun ifası veya bir işlemin yerine getirilebilmesi için önceden belirlenmiş olan sürenin( vade ) yeni bir zaman dilimi eklenmek yoluyla uzatılması işlemidir.

Temettü :

Ortakların dönem içinde elde ettikleri kâr dan mevcut ortakların pay alma hakkıdır.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE ) :

Tüketici tarafından satın alınan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri ölçen endekstir.

ÜÜÜÜÜÜ :

Ücret :

İş gücünün kullanımı karşılığında ödenen bedeldir.

Üçüncül Piyasa :

Tezgah üstü piyasalarda yapılan işlemler,üçüncül piyasa işlemi olarak adlandırılır.

Üretici Fiyatı Endeksi ( ÜFE ) :

Belirli bir referans döneminde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt içine satış konu olan ürünlerin,üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişikliklerini ölçen fiyat endeksidir.Aylık yada yıllık enflasyon rakamının belirlenmesinde kullanılır.

Üretim :

Sonsuz olan insan ihtiyaçlarını karşılamak için kıt mal ve hizmetlerin miktarını yada faydalarını artırmaya yönelik çabalar olarak tanımlanabilir.

VVVVVV :

Vade :

Borçlunun ödemeyi belirli bir süre sonra yerine getireceği durumlarda yararlanacağı sözleşmeyle veya kanunen belirlenmiş süre.

Vadeli İşlemler :

Spot işlem tarihini aşan ileri bir tarihte teslimi söz konusu olacak bir kıymetin vadesi,miktarı ve fiyatının bugünden belirlenerek sözleşmeye bağlandığı işlemlerdir.

Valör (Value Date) :

Üzerinde anlaşma sağlanan bir işlemin fiilen yerine getirileceği örneğin karşılıklı olarak hesaplara alacak ve borç kaydedileceği tarihtir.

Varlığa Dayalı Menkul Kıymet :

Kuruluşların kendi ticari işlemlerinden doğmuş alacakları karşılığında ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır.

Volatilite :

Oynaklık anlamındadır.Genellikle bir finansal enstrümanın belirli bir zaman aralığında gözlenen değer değişiminin standart sapması anlamındadır.

YYYYYY :

Yatırım :

Belirli bir kaynağın yada değerin gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasıdır.

Yatırım Fonları :

Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paraların,yatırım şirketleri tarafından sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslar arası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlerden oluşan portföye dönüştürülmüş halidir.

Yönetilen Dalgalı Kur :

Resmi bir kur hedefi olmaksızın döviz kurlarının serbest olarak piyasada belirlendiği,ancak otoritelerin piyasaya döviz satmak yada piyasadan döviz almak suretiyle kurlara müdahale edebildiği kur rejimidir.

ZZZZZZ :

Zorunlu Karşılık Oranı :

Mevduat kabul eden finansal kurumların bu mevduatlara karşılık olarak merkez bankasında tutmak zorunda oldukları mevduatlarının kanunen saptanan oranını ifade etmektedir.

USD - DOLAR - EUR - EURO - PARİTE - ONS - XAU - GAU - GRAM ALTIN - HAM PETROL - BRENT PETROL - ALTIN - PETROL - TRY - TL - DÖVİZ - EMTİA - ENDEKS - ARBİTRAJ - AYI PİYASASI - BİST 100 - BOĞA PİYASASI - DOW JONES - ECB - FED - EFEKTİF - EKONOMİ HABERLERİ - FAİZ - GÜMÜŞ - KAMBİO - KUR - PLATİN - POLİTİKA FAİZİ - STOP LOOS - TAHVİL - TDI - VOALİTİLİTE